Een prenatale depressie komt veel vaker voor dan je denkt. Voel je je somber tijdens je zwangerschap, terwijl je dacht dat dit een gelukkige tijd zou zijn? Misschien merk je dat je sneller emotioneel bent, minder kunt genieten of je heel leeg of zwart voelt van binnen.
Je bent hierin echt niet alleen. Uit onderzoek van het RadboudUMC blijkt dat één op de vijf zwangere vrouwen last heeft van sombere of angstige gevoelens.
Voor depressie tijdens zwangerschap en angstgevoelens is nog weinig aandacht. Voor een goed verloop van je zwangerschap en postpartumperiode is het belangrijk dat je er niet te lang mee rondloopt. Carolina de Weerth, hoogleraar psychobiologie deed onderzoek naar gevoelens bij bijna 1500 zwangere Nederlandse vrouwen, dus gelukkig komt er steeds meer aandacht voor.
Je hoeft niet met depressieve gevoelens alleen rond te lopen, bespreek het met je verloskundige en/of je huisarts en zoek hulp. Ook met acupunctuur zijn je depressie aanvullend behandelbaar en daar kan je jezelf naast een regulier traject mee ondersteunen. Het is veilig voor je baby in je zwangerschap.
Wat is prenatale depressie?
Prenatale depressie, oftewel zwangerschapsdepressie, is een vorm van somberheid die ontstaat tijdens je zwangerschap. Het kan zijn dat je weinig blijheid ervaart, en veelal leeg, verdrietig, angstig of uit balans in een periode waarin dat niet wordt verwacht.
Misschien herken je dat je minder kunt genieten van je zwangerschap, sneller emotioneel bent of veel piekert. Ook kun je je vermoeider voelen, slechter slapen of minder verbinding ervaren met je lichaam of je baby.
Somberheid tijdens de zwangerschap komt vaker voor dan je denkt. Het betekent niet dat je ondankbaar bent of dat er iets mis is met jou — maar dat je lichaam en geest tijdelijk uit balans zijn geraakt.
Prenatale depressie door hormonen +
Tijdens je zwangerschap veranderen hormonen zoals progesteron, oestrogeen en cortisol voortdurend. Deze hormonen hebben direct invloed op je zenuwstelsel, slaapkwaliteit, neurotransmitters, stressgevoeligheid, emoties, energieniveau
Daardoor kunnen je emoties intenser aanvoelen dan normaal. Maar hormonen zijn meestal niet het enige onderdeel. Ook factoren zoals chronische stress, perfectionisme, eerdere trauma’s, fertiliteitstrajecten, eerdere miskramen, relatieproblemen, een gevoelig zenuwstelsel, weinig herstelmomenten en een hormonale onbalans voor je zwangerschap kunnen meespelen.
Prenatale depressie vanuit Chinese geneeskunde
Binnen de Chinese geneeskunde wordt prenatale depressie niet gezien als één vast ziektebeeld. Er wordt gekeken naar het onderliggende patroon van disbalans. Je zwangerschap wordt gezien als een periode waarin veel van je lichaam gevraagd wordt. Vooral Bloed, Yin en energie worden intensief gebruikt om nieuw leven op te bouwen. Wanneer reserves al laag zijn, kan emotionele ontregeling sneller ontstaan.
Bij de ene vrouw overheerst uitputting en leegte, terwijl bij een ander juist spanning, stagnatie of innerlijke hitte op de voorgrond staat.
Zwangerschap vraagt veel van: Bloed, Yin, Jing, het zenuwstelsel, emotionele draagkracht
Daardoor kunnen bestaande kwetsbaarheden sterker zichtbaar worden.
Vanuit de Chinese geneeskunde kijken we naar deze klachten als een verstoring in de natuurlijke balans van je lichaam. Je emoties, hormonen en lichamelijke energie zijn nauw met elkaar verbonden.
We zien daarbij vaak twee hoofdpatronen, met wat subpatronen die we hieronder uitleggen:
Een tekort: je lichaam heeft onvoldoende energie of voeding om je emotioneel stabiel te houden. Dit kan zich uiten in vermoeidheid, een leeg gevoel of sneller huilen.
Een blokkade: er is spanning in je lichaam waardoor emoties niet goed kunnen doorstromen. Dit kan zich uiten in prikkelbaarheid, onrust of een opgejaagd gevoel.
Deze patronen kunnen elkaar ook afwisselen of versterken.
Wat je voelt is dus niet “zomaar”, maar een signaal van je lichaam dat het ondersteuning nodig heeft.
“Tekort” zwangerschapsdepressie
Symptomen van het type Tekort prenatale depressie zijn:
- Je voelt je moe en leeg
- Weinig energie
- Sneller emotioneel of verdrietig
In het ’tekort’ maken we als acupuncturisten nog onderscheiding tussen
een Harbloedleegte
een MiltQi-leegte
Een Yinleegte
Hartbloed leegte: emotionele kwetsbaarheid en uitputting
Bij dit patroon overheerst leegte en uitputting. Zwangerschap vraagt veel van het Bloed en wellicht menstrueerde je voor je zwangerschap juist intens of erg weinig of had je al minder energie. Vanuit Chinese geneeskunde voedt Bloed niet alleen het lichaam, maar ook onze mentale en emotionele stabiliteit.
Wanneer het Hart onvoldoende gevoed wordt, kunnen gevoelens ontstaan van:
- somberheid
- emotionele kwetsbaarheid
- angst
- slapeloosheid
- snel schrikken
- innerlijke onrust
- hartkloppingen
- mentale vermoeidheid
- moeilijk contact kunnen maken met je baby
Vaak zie je dit patroon bij vrouwen die al lang over hun grenzen gingen, zware of juist erg lichte menstruaties hadden, langdurige stress kennen, een fertiliteitstraject hebben doorlopen of gevoelig zijn voor uitputting.
Hier heb je vaak meer behoefte aan rust, voeding, herstel en ondersteuning van het zenuwstelsel om tot rust te komen. Daarnaast wil je een voedingspatroon waarbij je Hartbloed zo optimaal mogelijk ondersteunt wordt.
Het kan handig zijn om ook een bloedonderzoek te laten doen: laat je ijzer en ferritine, b12 en vit d checken bij je huisarts
Ontbijt warm, drink dagelijks een kopje brandnetelthee.
Op tijd slapen is belangrijk: in bed in rust gebeuren al je herstelwerkzaamheden.
Kracht van visualisatie: Denk voordat je gaat slapen aan een fijn woord en visualiseer hier een bijbehorend beeld bij. Zo kan je je hersenen gaan trainen in prettige ervaringen. Als je dan ook nog even je zwangere buik vasthoudt, terwijl je een prettig beeld of gevoel oproept (het kan ook iets lekkers te eten zijn of een vakantie): dan breng je de energie ook weer terug naar je baarmoeder en dat komt ook je kindje ten goede.
Milt Qi tekort & Damp: zware vermoeidheid en mentale mist
Soms overheerst geen onrust, maar juist loomheid en zwaarte.
Mogelijke kenmerken zijn:
- zware vermoeidheid
- emotionele vlakheid
- brainfog
- weinig motivatie
- moeilijk op gang komen en vooruit komen
- piekeren
- misselijkheid
- opgeblazen gevoel
- behoefte om je terug te trekken
- veel slapen maar niet uitgerust zijn
Vanuit Chinese geneeskunde speelt de Milt energie een belangrijke rol in energieproductie en mentale helderheid.
Bij langdurige stress, veel onregelmatig eten, teveel suiker of uitputting kan Damp ontstaan. Dit geeft vaak een zwaar gevoel in lichaam en geest. Wat je zelf kunt doen is starten met iedere ochtend tussen 7 en 9 warm te ontbijten, zonder zuivel en zonder gluten.
Soms is er bij deze vorm van depressie sprake van onderliggend verdriet of uitputting. Te lang en teveel verdriet zorgt voor een verzakkende energie, het kan het gevoel van zwaarte geven, alsof je moeilijk vooruit komt. Het acupunctuurpunt Long 3 bijvoorbeeld kan helpen je verdriet makkelijker te verwerken.
Yinleegte: onrust, angst en slapeloosheid tijdens zwangerschap
Bij sommige vrouwen staan angst en onrust meer op de voorgrond dan somberheid. Dit kan ook door een blokkade komen, maar ook door een leegte-beeld. Vaak zie je bij een leegtebeeld: op je tong kale plekken, wij noemen dat een ‘landkaarttong’.
Mogelijke klachten zijn:
- paniekgevoelens
- hartkloppingen
- opvliegers
- wakker liggen
- nachtmerries
- niet tot rust kunnen komen
- overprikkeld zenuwstelsel
Klachten verergeren in de namiddag en in de nacht. Veel vrouwen voelen hierbij alsof hun lichaam nooit meer echt “uit” gaat.
Je behandeling kan bestaan uit acupunctuur, kruiden en veranderingen in je dieet. Maar vooral veel oefeningen om tot rust te komen. Een gespecialiseerde zwangerschapsmassage kan in dit patroon bij uitstek je tot een diepe rust brengen, waardoor je kunt opladen.
Wat doet acupunctuur bij een Tekort patroon?
- brengt rust in je zenuwstelsel
- helpt je beter slapen
- vermindert piekeren en somberheid
- ondersteunt je hormonale balans
- helpt je weer meer verbinding voelen met je lichaam
- versterkt je vertering, waardoor je meer energie uit je voeding haalt
“Blokkade” zwangerschapsdepressie tijdens zwangerschap
Symptomen die kunnen optreden bij het type ‘blokkade depressie’ zijn: opgezette borst, pijn in de zij, overmatig zuchten, misselijkheid, braken, slechte eetlust, diarree, humeurigheid en het gevoel dat er iets in de keel zit. Ook kan je je sneller geïrriteerd voelen.
Overwerk en stress kan zorgen voor dit type van depressie, waardoor je te vaak een adrenalinestoot krijgt. De reactie van het zenuwstelsel en het endocriene systeem legt een overmatige druk op de lever en creëert een gespannen omgeving in je lichaam.
Zodra de stress vermindert, komt er eerst meestal uitputting. Geef daaraan zoveel mogelijk toe, zodat je weer kunt opladen.
Tips “blokkade” prenatale depressie
- minder werken en geen grote projecten meer op je bordje
- op tijd naar bed
- zwangerschapsyoga of andere rustige vorm van yoga
- Mindfulness
- Denk aan iets fijns, terwijl je je zwangere buik aanraakt: zo her-train je je hersenen om meer andere stofjes aan te maken die je prettig doen voelen
- Stop met het drinken van koffie
- Drink citroenmelisse en kamillethee.
- Dagelijks wandelen (liefst in de natuur)
- Mediteer over: Wat is er allemaal ‘teveel’ in jouw leven en waar ben je eventueel boos over?
Al met al hopen we dat als je een depressie tijdens zwangerschap ervaart, dat je op tijd aan de bel trekt bij je zorgverleners. En actie onderneemt zodat je weer beter in je vel komt te zitten. Dat is zowel goed voor jou als je baby.
Acupunctuur of massage bij Vrouwengeneeskunde
Wat zijn jouw symptomen van je depressie, waar voelt je het en wanneer? Dit zijn slechts een paar zeer belangrijke vragen die ons helpen om te diagnosticeren welk orgaan betrokken is bij het creëren van jouw depressie.
Andere symptomen die niet direct verband lijken te houden met de depressie kunnen toch stressfactoren voor je lichaam veroorzaken en de depressie versterken. Gebrek aan goede doorbloeding, de juiste voedingsstoffen en efficiënte afvalverwijdering kan jouw hersenweefsel beïnvloeden.
Al onze acupuncturisten en massagetherapeut zijn gespecialiseerd in jou behandelen tijdens je zwangerschap en we helpen daar jaarlijks vele zwangere vrouwen mee. Kijk bij Ontmoet Ons, om te zien met wie je de meeste affiniteit hebt.
Vrouwengeneeskunde: Chinese acupunctuur Utrecht
Bron:
